Koszty ogrzewania domu podgrzewania ciepłej wody użytkowej stanowią zdecydowanie największy udział w rocznym bilansie zakupu paliw i nośników energii, w domu mieszkalnym – przeciętnie od 70 do 80%. Zazwyczaj nie więcej niż 20-30% kosztów zakupu nośników energii wynika z użytkowania w domu urządzeń elektrycznych i oświetlenia. Dlatego efektywnie pracujący system grzewczy, uzupełniony na przykład o Odnawialne Źródła Energii, jak instalacja solarna, czy też pompa ciepła, zmniejsza w decydujący sposób obciążenie finansowe gospodarstwa domowego.

Koszty ogrzewania domu i podgrzewania ciepłej wody użytkowej zależą od wielu czynników, także od sposobu użytkowania systemu grzewczego. Samo obniżenie wymaganej temperatury pomieszczeń o 1°C, powoduje zmniejszenie zużycia paliwa o około 6%. Brak dbałości o kocioł grzewczy, może skutkować zanieczyszczeniem jego powierzchni grzewczych zarówno po stronie spalinowej, jak i wodnej. Spada wówczas skuteczność przekazywania ciepła do wody grzewczej, a podniesienie temperatury spalin o 20°C, obniża sprawność pracy o około 1%. Na zapotrzebowanie ciepła odgrywa także wpływ zawilgocenie przegród budynku, podwyższone szczególnie po zakończeniu jego budowy. Innym istotnym czynnikiem wpływającym na zapotrzebowanie ciepła pozostaje także sposób wentylowania pomieszczeń – szczególnie przy typowej wentylacji naturalnej – intensywność i długość wietrzenia.

W oparciu jednak o standardowe założenia dla sprawności pracy systemów grzewczych, przeciętne wskaźniki zapotrzebowania ciepła dla wybranych typów budynków oraz aktualne ceny paliw i nośników energii, możliwe jest oszacowanie kosztów eksploatacji wybranych systemów, co może stanowić ułatwienie w podejmowaniu decyzji o jej wyborze. Jest to o tyle istotne, że wybór rozwiązania będzie miał wieloletnie skutki dla budżetu domowego. System grzewczy jest przewidywany do pracy minimum 15-20-letniej, a efektywne rozwiązania są w stanie zwrócić podwyższone koszty eksploatacji nawet w okresie 5-10 lat.

Dane dla obliczeń kosztów ogrzewania budynku:

Powierzchnia ogrzewana budynku (m2)
Standard energetyczny budynku

Dane dla obliczeń kosztów podgrzewania ciepłej wody użytkowej:

Ilość osób korzystających z ciepłej wody
Zapotrzebowanie wody na osobę (l)
Temperatura wody ciepłej (°C)
Liczba dni w roku korzystania z wody
Cyrkulacja ciepłej wody użytkowej

Koszty eksploatacji systemu grzewczego
PLN/rok netto
Ogrzewanie
CO
Ciepła woda
CWU
Łącznie
(CO+CWU)
Gaz ziemny Kocioł starego typu, stałotemperaturowy 3598 zł 953 zł 4552 zł
Kocioł niskotemperaturowy 2963 zł 715 zł 3678 zł
Kocioł kondensacyjny 2311 zł 572 zł 2883 zł
Kocioł kondensacyjny + kolektory słoneczne 2311 zł 229 zł 2540 zł
Olej opałowy Kocioł niskotemperaturowy 4950 zł 1413 zł 6363 zł
Kocioł kondensacyjny 4149 zł 1041 zł 5190 zł
Kocioł kondensacyjny + kolektory słoneczne 4149 zł 416 zł 4565 zł
Gaz LPG Kocioł kondensacyjny 4767 zł 1182 zł 5948 zł
Kocioł kondensacyjny + kolektory słoneczne 4767 zł 473 zł 5239 zł
Węgiel kamienny Kocioł na miał 1729 zł 471 zł 2200 zł
Kocioł na "ekogroszek" 1660 zł 565 zł 2225 zł
Kocioł na "ekogroszek" + bojler elektryczny 1660 zł 1018 zł 2678 zł
Energia elektryczna Grzejniki elektryczne (taryfa G12) 5400 zł 1226 zł 6626 zł
Pompa ciepła (taryfa G12) 1200 zł 409 zł 1609 zł
Drewno opałowe Kocioł na zgazowanie drewna 1421 zł 516 zł 1938 zł
Kocioł na pelety 1878 zł 536 zł 2413 zł

Porównanie względnych kosztów ogrzewania domu oraz podgrzewania ciepłej wody użytkowej (2019)

Porównanie względnych kosztów ogrzewania domu oraz podgrzewania ciepłej wody użytkowej

Porównanie względnych kosztów dla przykładu budynku niskoenergetycznego 140 m2, z podgrzewaniem 240 litrów/dzień ciepłej wody użytkowej od 10 do 45°C, 325 dni, z uwzględnieniem 5% strat w układzie cyrkulacji. Wartość 100% dla najwyższych kosztów eksploatacji w oparciu o energię elektryczną (grzejniki oraz bojler elektryczny).

Objaśnienia i założenia dla obliczeń kosztów eksploatacji systemów grzewczych:

  • Ceny paliw i energii elektrycznej przyjęto dla 01.2019r.
  • Cena gazu ziemnego – wg taryf PGNiG uśrednione na poziomie 2,00 zł/m3 (średnia cena dla obszaru taryfowego warszawskiego, dla taryf W-2.2 i W-3.6 wynosi od 1,8 do 2,1 zł/m3 zależnie od zużycia gazu ziemnego i taryfy).
  • Cena oleju opałowego – średnia dla 01.2019, 3,19 zł/dm3 (cdc24.pl)
  • Cena gazu płynnego – średnia dla 01.2019, propan 6,49 zł/m3 (własny zbiornik, chemline.pl)
  • Cena węgla – ceny zakupu (skladopalu.net) dla dostawy luzem: ekogroszek 820 zł/t, miał 580 zł/t
  • Cena energii elektrycznej w taryfie G11 średnio 0,55 zł/kWh (cena-pradu.pl)
  • Cena energii elektrycznej w taryfie G12w średnio 0,437 zł/kWh (szczyt/poza szczytem 40/60%, cena-pradu.pl, eko-blog.pl)
  • Cena drewna opałowego z transportem: drewno 220 zł/mp. (kb.pl), pelety 1140 zł/t (pelet.com.pl)

Wartości opałowe paliw: gaz ziemny 10,29 kWh/m3, gaz płynny 25,6 kWh/m3, olej opałowy 10,09 kWh/dm3, miał węglowy 5,83 kWh/kg, węgiel ekogroszek 6,94 kWh/kg, drewno opałowe 3,4 kWh/kg, pelety 5,36 kWh/kg

Przyjęto sprawności średnioroczne źródeł ciepła potwierdzone w praktyce.

  • Kocioł gazowy starego typu: w trybie pracy na ogrzewanie 70%, w trybie pracy na wodę użytkową 60%
  • Kocioł gazowy niskotemperaturowy: 85%/80%
  • Kocioł gazowy kondensacyjny: 109%/100%
  • Kocioł olejowy niskotemperaturowy: 88%/70%
  • Kocioł olejowy kondensacyjny: 105%/95%
  • Kocioł na gaz płynny kondensacyjny: 107%/98%
  • Kocioł węglowy na miał: 60%/50%
  • Kocioł węglowy na ekogroszek: 75%/50%
  • Kocioł na drewno: 80%/50%
  • Kocioł na pelety: 88%/70%
  • Pompa ciepła solanka/woda: SCOP 5,46/4,64 (flexoTHERM VWF, kalkulator PORT PC)
  • Pompa ciepła powietrze/woda: SCOP 3,90/3,90 (aroTHERM VWL, kalkulator PORT PC)
  • Grzejniki: brak strat (ciepło oddawane w całości do pomieszczeń)
  • Grzałki elektryczne: brak strat (grzałki zanurzone w wodzie)

Wartości opałowe paliw: gaz ziemny 10,29 kWh/m3 (ciepło spalania), gaz płynny 25,6 kWh/m3, olej opałowy 10,09 kWh/dm3, miał węglowy 5,83 kWh/kg, węgiel ekogroszek 6,94 kWh/kg, drewno opałowe 3,4 kWh/kg, pelety 5,36 kWh/kg

W przypadku kotłów stojących na paliwa stałe, sprawność w trybie podgrzewania ciepłej wody użytkowej, ulega znacznemu zmniejszeniu poza sezonem grzewczym. Zwiększają się wówczas znacznie straty rozruchowe i postojowe kotła. Sprawność kotła kondensacyjnego oraz pompy ciepła wskutek podwyższenia temperatury roboczej w trybie podgrzewania ciepłej wody użytkowej, również ulega obniżeniu.

W wariantach współpracy z instalacją solarną, przyjęto, że pokrywa ona 60% rocznego zapotrzebowania ciepła dla podgrzewania ciepłej wody użytkowej. W wariancie współpracy kotła z bojlerem elektrycznym (sytuacja, gdy kocioł węglowy zostaje wyłączony latem na rzecz włączenia bojlera) przyjęto, że praca bojlera ma miejsce w okresie 5 miesięcy – poza sezonem grzewczym.

Obliczenia kosztów eksploatacji systemów grzewczych mają charakter poglądowy.